၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ

 သမိုင်းနောက်ခံအခြေအနေ

၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အတိုက်အခံပါတီများ အပြည့်အဝ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရသော သမိုင်းဝင် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်။ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလ ၅ နှစ်အပြီးတွင် ကျင်းပသောကြောင့် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းအတွက် အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် ပွဲတပွဲအဖြစ် ပြည်တွင်းပြည်ပက စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး တပ်မတော်မှ ခန့်အပ်သော ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသော ကိုယ်စားလှယ်နေရာများမှလွဲ၍ ကျန်နေရာအားလုံးအတွက် ပြည်သူများက လွတ်လပ်စွာ မဲပေးရွေးချယ်ခွင့် ရခဲ့သည်။

 

နိုင်ငံရေးအခြေအနေ
ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကာလတွင် နိုင်ငံရေးအခြေအနေမှာ လှုပ်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အာဏာရ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ (USDP) အတွင်း၌ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်နှင့် လွှတ်တော်နာယက သူရဦးရွှေမန်းတို့အကြား အားပြိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဦးရွှေမန်းအား ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ တဖက်တွင်လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၉(စ) အရ သမ္မတဖြစ်ခွင့် တားမြစ်ခံထားရသော်လည်း NLD ပါတီ အနိုင်ရပါက "သမ္မတအထက်မှ" နေ၍ ဦးဆောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် မိုင်းရှူး၊ ကျေးသီး စသော ဒေသများတွင် တိုက်ပွဲများကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသော်လည်း တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။

 

ယှဉ်ပြိုင်မှုအခြေအနေ
ဤရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံရေးပါတီပေါင်း ၉၁ ပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၆,၀၀၀ ကျော် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ အဓိက ပြိုင်ဘက်များမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) နှင့် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၏ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD)၊ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP) နှင့် မွန်အမျိုးသားပါတီ (MNP) စသော တိုင်းရင်းသားပါတီများလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဒေသများတွင် အားကောင်းမောင်းသန် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံတကာ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာသူများနှင့် ပြည်တွင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများကလည်း ရွေးကောက်ပွဲကို လွတ်လပ်စွာ စောင့်ကြည့်လေ့လာခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။

 

မဲပေးသူဦးရေနှင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်
မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၀ သန်းကျော်အနက် ၆၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လာရောက်မဲပေးခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်မှာ NLD ပါတီ၏ သောင်ပြိုကမ်းပြို အောင်ပွဲဖြစ်သည်။ NLD သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ၂၅၅ နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ၁၃၅ နေရာနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော်များတွင် ၄၇၆ နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် (လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း) တွင် ၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အနိုင်ရခဲ့သဖြင့် အစိုးရဖွဲ့ရန် လိုအပ်သော မဲအရေအတွက်ထက် များစွာ ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ အာဏာရ USDP ပါတီမှာမူ ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ၃၀ နေရာနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ၁၁ နေရာသာ ရရှိခဲ့ပြီး အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသားပါတီများအနက် ရခိုင် (ANP) နှင့် ရှမ်း (SNLD) ပါတီတို့သည် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်များတွင် အမတ်နေရာ အများအပြား ရရှိခဲ့ကြသည်။

 

နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ
ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ထွက်ပေါ်ပြီးနောက် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်နှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်တို့က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်းနှင့် အာဏာလွှဲပြောင်းရေးကို ချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် NLD ပါတီမှ ဦးထင်ကျော်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား "နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်" ဟူသော ရာထူးသစ်ကို ဖန်တီးပေးအပ်ကာ အစိုးရအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အရပ်သားအစိုးရတရပ် ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူနိုင်ခဲ့သော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်တခု ဖြစ်ခဲ့သည်။